سردخانه خرما یکی از پر استفاده ترین سردخانه میوه در ایران به شمار می رود. میوه خرما از محصولات صادراتی بوده که هر ساله سودآوری چشم گیری برای کشاورزان و باغداران به همراه دارد. هر ساله بخش وسیعی از خرمای برداشت شده، به کشور های اروپایی صادر می شود. به همین دلیل برای جلوگیری از خرابی و فاسد شدن خرما و همچنین نگهداری طولانی مدت آن، به سردخانه نیاز است. اگر قصد احداث سردخانه نگهداری خرما دارید، با ما همراه باشید.
میوه خرما
خرما یا رطب، گیاهی تک لپه ای و گرمسیری از تیره نخل هاست که میوه ای خوراکی و دارای پوستی نازک و طعمی شیرین و هسته ای سخت است. میوه های خرما به شکل خوشه ای بزرگ از شاخه آویزان می شوند و برگ های آن بزرگ است. ارتفاع نخل نیز به 10 تا 20 متر یا بیشتر می رسد. هم اکنون مصر نزدیک به ۱۸ درصد، عربستان ۱۶ درصد و ایران با ۱۴.۵۷ درصد، بزرگترین تولیدکنندگان خرما در جهان به شمار می آیند. برای نگهداری به سردخانه خرما نیاز است.
اما ممکن است برای شما سوال باشد که چرا برای نگهداری خرما نیاز به سردخانه است؟ میوه خرما دارای مقدار زیادی رطوبت و قند بوده و احتمال آفت زدگی و فساد در آن بالاست. بنابراین باید برای نگهداری طولانی مدت آن، در شرایط خاص دمایی و رطوبتی نگهداری و حمل و نقل شود تا از تغییر رنگ و بافت و کپک زدن و ترش شدن خرما جلوگیری شده و شکرک زدن را به تعویق بیندازد. همچنین فروش خرما در روزهایی از سال به ویژه ماه مبارک رمضان، افزایش می یابد.
انواع خرما عبارتند از : عجوه، امبرا، برهی، دیری، دگلت نور، حلاوی، حیانی، ایتیما، خضراوی، خولا، خضری، مبروم، مکتوم،مجول، مجراف، صفوی، صقعی، سیدی، سکری، توری، عنبره، زاهدی، پیارم، گنتار، مضافتی، استعمران، شاهانی، کبکاب، ربی، آل مهتری، خاصویی.
نگهداری خرما در سردخانه
هر ساله احداث سردخانه های جدید نگهداری خرما، در جنوب ایران که محل کشت و بسته بندی خرما به شمار می رود، رونق بسیاری دارد. شرایط و نحوه نگهداری خرما به گونه ای است برای حفظ رطوبت خرما، بهتر است حتما در سردخانه نگهداری شود. خرما را می توان تا یک سال در سردخانه نگهداری کرد. خرمای تازه رطوبت بیشتری دارد و به همین دلیل در مقایسه با خرمای خشک تمایل به فاسد شدن سریع دارد. به منظور افزایش طول عمر همه خرماها، نگهداری صحیح آنها مهم است. انتخاب بهترین روش برای نگهداری خرما عمدتا به تنوع خرما بستگی دارد. به طور کلی خرماها به 3 دسته اصلی تقسیم می شوند :
- خرمای خشک (رطوبت: حداکثر 16 %)
- خرمای نیمه خشک (رطوبت: 15-19%)
- خرمای تازه (رطوبت: 18-30%)
خرمای خشک
لازم نیست آن ها را در جای خنک نگه دارید. آن ها را می توان به مدت 6 ماه تا 1 سال در دمای اتاق و دور از نور مستقیم خورشید نگهداری کرد. برای جلوگیری از هر گونه آلودگی احتمالی آفات یا حشرات بهتر ار هر 3 ماه یکبار بخور داده شوند.
خرمای نیمه خشک
علاوه بر خرمای خشک، این نوع خرما را می توان به مدت 6 ماه در دمای اتاق نگهداری کرد. اما اگر می خواهید آنها را تازه نگه دارید و رطوبت را برای مدت طولانی تری حفظ کنید، توصیه می شود آنها را در سردخانه با دمای 0 تا 5 درجه سانتی گراد نگهداری کنید.
خرمای تازه
خرمای تازه بهتر است در سردخانه نگهداری شود. خرمای تازه را می توان به مدت 6 ماه در سردخانه در دمای 5-0 درجه سانتیگراد نگهداری کرد. اما اگر قصد دارید آنها را برای مدت طولانی تری نگهداری کنید، توصیه می شود آنها را در دمای صفر درجه سانتی گراد نگهداری کنید.
توجه داشته باشید که : خرما را نباید همراه با سایر محصولات و میوه ها نگهداری کرد زیرا به راحتی بوی محصولات دیگر را جذب می کند. همچنین اکیداً توصیه می شود در ابتدای هر فصل، سردخانه ها یا انبارها را قبل از نگهداری محصول جدید خرما بخور دهید تا از هر گونه آلودگی آفات و حشرات جلوگیری شود.
دمای سردخانه خرما
خرما تقریبا تنها میوه ای به شمار می رود که برای نگهداری به سردخانه زیر صفر نیاز دارد. دمای نگهداری خرما به نوع خرما و مدت زمان نگهداری و دپو آن در سردخانه بستگی دارد. بهتر است خرما را در حداقل دما مثلا در اول صبح جمع آوری و به سردخانه منتقل شود تا پس از چیده شدن کمترین دمای ممکن را تجربه کند. هر چه زمان بین برداشت خرما از نخل تا نگهداری آن در سردخانه کوتاه تر باشد، به همان میزان خرما بافت و کیفیت خود را حفظ می کند.
چرا خرما برای نگهداری به سردخانه نیاز دارد؟
- جلوگیری از فساد محصول : عمده مواد غذایی و خوراکی، برای نگهداری نیاز به سردخانه دارند تا فاسد نشوند. سرما باعث می شود محصولات داخل آن دیرتر بافت خود را از دست دهند.
- تقاضای همیشگی از محصول فصلی: خرما در استان های گرمسیری مانند خوزستان، کرمان، بوشهر، فارس، سیستان و بلوچستان، هرمزگان و ... کشت می شود و زمان کشت آن نیز محدود است. از نیمه تیرماه تا اوایل مهر ماه، بازه زمانی برداشت میوه خرما است. در باقی روزهای سال نیز عرضه خرما به بازار از طریق ذخیره سازی در سردخانه خرما، تامین خواهد شد.
- جلوگیری از افت رطوبت محصول : در ایران انواع مختلف خرما کشت می شود که هر کدام دارای رطوبت معینی ست که تا زمان مصرف خرما باید حفظ شود. خرما با از دست دادن رطوبت خود، از کیفیتش کاسته می شود.
- استانداردهای سخت گیرانه برای صادرات : هر ساله مقدار زیادی از خرمای کشت شده در کشور، به کشور های دیگر صادر می شود. در حین صادرات خرما، استاندارد های نظارتی سختگیرانه ای وجود داردکه خرما را از لحاظ کیفیت بررسی می کنند.
احداث سردخانه خرما
قبل از آنکه اقدام به طراحی و ساخت سردخانه خرما کنید، مکان سردخانه و ظرفیت مورد نیاز را مشخص کنید. برای احداث سردخانه خرما، حتما در فضایی دارای دیوار و سقف مانند سوله، استفاده کنید تا فضای داخل اتاقک سردخانه، کمترین تبادل گرمایی را با محیط بیرون داشته باشد. همچنین انجام کف سازی مناسب سردخانه نیز در کنار سوله سازی، میزان تبادل دمایی را کاهش می دهد. مراحل ساخت سردخانه به ترتیب شامل :
- جلسه مشاوره با پیمانکار
- برآورد قیمت سردخانه خرما
- عقد قرارداد اجرای سردخانه
- نقشه کشی و طراحی سردخانه
- نصب ساندویچ پنل سردخانه
- نصب تجهیزات و موتورآلات سردخانه
- استارت سردخانه و تحویل به کارفرما
- پشتیبانی خدمات سرویس و نگهداری
برای احداث انواع سردخانه در مرحله اول نیاز به مشاوره دارید. مشاوره سردخانه مسیر احداث سردخانه خرما را برای شما روشن کرده و همچنین می تواند در برآورد قیمت سردخانه کمک کننده باشد. پس از آنکه از میزان هزینه سردخانه آگاه شدید و تصمیم به احداث سردخانه خرما گرفتید، نوبت به مرحله طراحی سردخانه می رسد. این مرحله بسیار مهم است زیرا کوچک ترین اشتباه در محاسبه و طراحی سردخانه، شما را به دردسر انداخته و دچار خسارات مالی می کند. بنابراین حتما در این مرحله و مهندسین و طراحان متخصص سردخانه کمک بگیرید.
پس از طراحی و محاسبه سردخانه خرما، نوبت به مرحله نصب سردخانه می رسد. نصب سردخانه خرما شامل نصب ساندویچ پنل و سپس نصب تجهیزات سردخانه می شود. تجهیزات سردخانه خرما شامل کمپرسور سردخانه، کندانسور سردخانه، اواپراتور سردخانه، شیرآلات سردخانه، کنترآلات و نشانگرها و ... می شود. برای خرید لوازم سردخانه و اطلاع از برند های موجود در بازار ایران، می توانید به فروشگاه لوازم سردخانه کالابرودت مراجعه نمایید.